Galaktyka NGC 1427A — plakat

Co się dzieje, gdy galaktyka wpada w złe towarzystwo?

Galaktyka nieregularna NGC 1427A to spektakularny przykład wynikającej z tego gwiezdnej zawieruchy. Pod wpływem grawitacyjnego przyciągania wielkiej bandy galaktyk, zwanej gromadą w Piecu, ta niewielka, niebieskawa galaktyka pędzi w jej głąb z prędkością 600 kilometrów na sekundę, czyli niemal 400 mil na sekundę.

Czym jest NGC 1427 A?

NGC 1427A, położona około 62 milionów lat świetlnych od Ziemi w kierunku gwiazdozbioru Pieca, ukazuje liczne gorące, niebieskie gwiazdy na tym nowo opublikowanym zdjęciu wykonanym przez teleskop kosmiczny Hubble. Te niebieskie gwiazdy powstały bardzo niedawno, co wskazuje, że w całej galaktyce intensywnie zachodzą procesy gwiazdotwórcze.

Gromada galaktyk kontra galaktyka - co się wydarzy?

Gromady galaktyk, takie jak gromada w Piecu, zawierają setki, a nawet tysiące pojedynczych galaktyk. W gromadzie w Piecu przestrzeń między galaktykami wypełniają znaczne ilości gazu. Gdy gaz wewnątrz NGC 1427A zderza się z gazem gromady, zostaje ściśnięty tak mocno, że zaczyna zapadać się pod wpływem własnej grawitacji. Prowadzi to do powstawania niezliczonych nowych gwiazd widocznych w całej NGC 1427A. Nadają one galaktyce kształt grotu strzały, który zdaje się wskazywać kierunek jej szybkiego ruchu. Siły pływowe pobliskich galaktyk w gromadzie również mogą przyczyniać się do wyzwalania procesów gwiazdotwórczych na tak wielką skalę.

Przemierzając gromadę, NGC 1427A nie przetrwa długo jako odrębna, rozpoznawalna galaktyka. W ciągu najbliższego miliarda lat zostanie całkowicie rozerwana, a jej gwiazdy i pozostały gaz rozproszą się w przestrzeni międzygalaktycznej gromady w Piecu.

NGC 1427A i Hubble

Na lewo i powyżej NGC 1427A widać galaktykę tła, która przypadkowo leży blisko linii widzenia teleskopu Hubble, lecz znajduje się około 25 razy dalej. W przeciwieństwie do nieregularnej NGC 1427A galaktyka tła jest wspaniałą galaktyką spiralną, nieco podobną do naszej Drogi Mlecznej.

Gwiazdy powstają w jej symetrycznych ramionach spiralnych, przypominających wiatraczek, których przebieg można prześledzić aż do jasnego jądra galaktyki. Bardzo młode gwiazdy odgrywają w niej jednak mniejszą rolę niż w NGC 1427A, przez co cała galaktyka ma bardziej żółtawy odcień. Jeszcze dalej znajdują się galaktyki tła o rozmaitych kształtach i barwach, rozsiane po całym zdjęciu z teleskopu Hubble.

W styczniu 2003 roku za pomocą kamery Advanced Camera for Surveys teleskopu kosmicznego Hubble wykonano zdjęcia NGC 1427A z użyciem filtrów światła widzialnego (zielonego), czerwonego i podczerwonego. Następnie zespół Hubble Heritage połączył te zdjęcia, tworząc prezentowany tutaj barwny obraz. Astronomowie wykorzystują te dane do badania rozkładu procesów gwiazdotwórczych w całym obiekcie, aby zweryfikować przewidywanie, że wiek gwiazd powinien być powiązany z ich położeniem w galaktyce.

To pomoże im zrozumieć, jak grawitacyjne oddziaływanie gromady wpłynęło na procesy zachodzące wewnątrz tej galaktyki i jak galaktyka zareagowała na przejście przez środowisko gromady.

Rozrywanie obiektów takich jak NGC 1427A, a nawet większych galaktyk, takich jak nasza Droga Mleczna, jest nieodłącznym elementem powstawania i ewolucji gromad galaktyk. Uważa się, że takie zdarzenia były bardzo częste we wczesnych etapach ewolucji Wszechświata, lecz obecnie tempo niszczenia galaktyk maleje. Nadchodzący rozpad NGC 1427A pozwala więc zajrzeć w odległą, znacznie bardziej chaotyczną przeszłość naszego Wszechświata.

Ten plakat to idealny wybór dla miłośników astronomii, doświadczonych astrofizyków i każdego, kogo fascynują tajemnice naszego Wszechświata. Wprowadza fascynującą złożoność zjawisk galaktycznych wprost do twojej przestrzeni obserwacji — w domu, biurze czy miejscu nauki.

Autorzy zdjęcia: NASA, ESA i The Hubble Heritage Team (STScI/AURA); Podziękowania: M. Gregg (Uniwersytet Kalifornijski w Davis oraz Instytut Geofizyki i Fizyki Planetarnej w Lawrence Livermore National Laboratory)

Arcydzieła domeny publicznej

Misją tej serii jest popularyzacja kosmosu i nauki. Twórcy chcą, by te prace zawisły na twojej ścianie, co jest zgodne z misją Astrography. Dlatego postanowiliśmy wykorzystać nasze umiejętności w drukowaniu grafik i fotografii inspirowanych kosmosem, aby zaoferować ci te prace w najwyższej możliwej jakości — jako wydruki Fine Art (Giclée), z użyciem pigmentów i papierów tej klasy.

Te prace należą do domeny publicznej. Możesz pobrać je ze strony NASA i wydrukować w dowolnej drukarni. Jesteśmy jednak przekonani, że dzięki naszemu doświadczeniu w drukowaniu fotografii kosmosu możemy zapewnić najwyższą na świecie jakość tych plakatów. Nie zarabiamy tutaj na prawach autorskich. W ramach tej serii zapewniamy specjalistyczne umiejętności i technologie druku dostosowane do obrazów kosmosu, pakowanie oraz logistykę na całym świecie. Niech popularyzacja nauki i sztuki stanie się powszechną modą.

Plakaty będą świetnie wyglądać w twoim domu, pokoju dziecięcym lub biurze.